|
Uluslararası
alanda ortaya koyduğu etkin politikalarla adından sıkça söz ettiren
Türkiye, tarihî bir ziyaretle dünya gündeminin zirvesine yerleşti. ABD
Başkanı Barack Hüseyin Obama'nın ilk denizaşırı ziyareti, hem Avrupa
hem de Ortadoğu açısından önemli mesajlar içerdi. Cumhurbaşkanı
Abdullah Gül'le düzenlediği basın toplantısında ABD-Türkiye
ilişkilerine yeni bir tanım getiren Obama, 'model ortaklık' önerisinde
bulundu. Çerçevesini de şöyle çizdi: "Sadece ikili ilişkilerimizi
geliştirerek değil, birlikte çalışarak Batı ile Müslüman dünyası
arasında birleşmeyi sağlayabiliriz. Bu, beni heyecanlandırıyor."
Amerika Başkanı, bir sonraki durağı Meclis Genel Kurulu'nda da
tarihî mesajlarını sürdürdü. 26 dakikalık konuşmasında Tür- kiye'nin AB
üyeliğini şiddetle desteklediklerini vurgularken, PKK'dan İslam
dünyasıyla ilişkilere kadar pek çok konuda görüşlerini anlattı.
Kendisine, Avrupa seyahatini Türkiye'de bitirmesinin mesaj anlamı
taşıyıp taşımadığının sorulduğunu hatırlatan Obama, buna Türkçe olarak
'evet' dedi.
İki ülke arasındaki ilişkilere değinirken, ABD'nin kurucusu
George Washington anıtına atıf yapan ABD Başkanı, burada Osmanlı
Sultanı Abdülmecid'in anlamlı bir şiirinin olduğunu belirtti. Daha
sonra sözü NBA'e getiren Başkan, Mehmet Okur ile Hidayet Türkoğlu'nu
keyifle izlediğini söyledi. Türkiye'nin terörle mücadelesine tam destek
veren Obama, "ABD olarak hiçbir terör örgütünü destekleyemeyiz. PKK ve
El Kaide ortak düşmandır." ifadesini kullandı.
Amerika Başkanı, ülkesinin İslam dünyasıyla ilişkilerini ise
şu sözlerle değerlendirdi: "Birbirimizi bir araya getiren güvenin
zorlandığını görüyorum. ABD hiçbir za-man İslam'la savaşta değildir,
olmamıştır, olmayacaktır. Müslüman dünya ile ilişkimiz sadece
teröristlerle mücadele kapsamında olamaz. Birbirimizi iyi dinlemeli,
iyi anlamalıyız. Birçok Amerikan ailesinde Müslüman üyeler var. Bunu
çok iyi biliyorum. Çünkü ben de bunlardan biriyim. Sizin önemli bir
atasözünüz var; yangına körükle gidilmemelidir."
Model ortaklık kuracağız
ABD Başkanı Barack Obama, Türkiye'ye yaptığı ziyaretin ilk ayağı
başkent Ankara'daki temaslarında, iki ülke arasındaki ilişkileri
yeniden tanımladı, çok daha büyük hedefleri birlikte gerçekleştirme
noktasında model bir ilişki önerisinde bulundu. "Sadece ikili
ilişkilerimizi geliştirerek değil, birlikte çalışarak Batı ile Müslüman
dünyası arasında birleşmeyi sağlayacak, bizi daha fazla refaha ve
güvenliğe götürecek pek çok strateji şekillenebilir." diyen Obama, ABD
ile Türkiye arasında kurulacak ilişkinin kültürler arası gerilimin
olmadığı bir modelin kurulacağını anlattı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül
ile birlikte Çankaya Köşkü'nde yaptıkları görüşmenin ardından
düzenledikleri basın toplantısında Zaman'ın sorusu üzerine söz konusu
görüşleri ortaya koyan Obama, Türkiye-ABD ilişkilerinde 2003'ten
başlayan birtakım sorunlara rağmen iki ülke arasında giderek artan
"istikrarlı bir iyileşme" olduğunu vurguladı. TBMM, 2003 yılı Mart
ayında ABD askerlerinin Türkiye topraklarını kullanarak Irak'a
gönderilmesi yönündeki tezkereyi kabul etmemişti.
ABD Başkanı, iki ülke ilişkilerinin kötüleştiği ve
dost-müttefik olmaktan geri durduğu yönündeki görüşlere katılmadığını
da ortaya koydu. Obama, "Benim yapmak istediğim zaten iyi bir zemin
olan bu zeminin üzerine ikili ilişkileri ilerletmektir." sözleriyle
izleyeceği politikayı özetledi. Obama, ABD ile Türkiye'nin birlikte
hareket etmesinin son derece etkili olacağını söyledi. ABD Başkanı,
Türk-Amerikan ilişkilerinin geleceğini ve ortaya koyduğu modelin
ayrıntılarını şu sözlerle dile getirdi: "Daha güçlü ABD-Türkiye
ilişkilerinin kurulması, Türkiye ve ABD'nin bir model ortaklık
oluşturmasıyla mümkün olabilir. Söz konusu modelde, baskın olarak
Hıristiyan olan bir ulusla, çoğunluğu Müslüman olan bir ulus bir araya
gelecek ve Türkiye ile ABD birlikte modern bir camia oluşturabilecek.
Bu, güvenli, saygın ve refah içerisinde görülür ama engellenebilir
kültürler arası gerilimin olmadığı bir model olacak. ABD'nin en güçlü
yanlarından bir tanesi, ülkemizde çok sayıda Hıristiyan yaşamasına
rağmen, biz kendimizi Hıristiyan bir ulus olarak görmüyoruz. Laik bir
ülke; inanç ve hukuk üstünlüğüne bağlılık vaadini desteklemeye devam
edeceğiz. Birlikte hareket edersek son derece etkili olacaktır. Bu
ortaklığı önümüzdeki günlerde görmeyi dört gözle bekliyorum." diye
konuştu.
Türkiye'nin Doğu ile Batı'nın kesişme noktasında bulunduğunu,
son derece 'sıra dışı ve zengin mirasa sahip bir ülke olduğunu' anlatan
Obama, "Türkiye, NATO üyesi bir ülke. Türkiye'nin çoğunluğu Müslüman ve
bu anlamda özgün bir yere sahip. Bunlar, bölgesel ve stratejik anlamda
son derece önemli özellikler." dedi.
Terör tehdidine karşı tam destek
PKK'nın, ABD'nin 'terör örgütü listesi'nde yer aldığını
hatırlatan ve terörle mücadele konusunda gereken desteği vereceklerini
yineleyen Obama, bu konudaki işbirliğinin meyvelerinin son yıllarda
görüldüğünü söyledi. Saldırıların azaldığına işaret eden Obama, "Bu
desteği vermeyi sürdüreceğiz... Bundan sonra Türkiye'nin maruz
kalabileceği terör tehdidine karşı destek vermeye devam edeceğim."
dedi. Görüşmede Türkiye'ye daha fazla nasıl destek verilebileceğinin
ele alındığını vurgulayan ABD Başkanı, "Terörizmin hiçbir şekilde kabul
edilemeyeceği konusunda hemfikiriz." dedi.
Gül ve Erdoğan etkiledi
Cumhurbaşkanı Gül ve Başbakan Erdoğan'ın kendisini etkilediğini
anlatan Obama, "Bunların sonucu olarak birlikte çalışmamız ve bunun
getirecekleri beni heyecanlandırıyor. İleriye yönelik neler
yapabileceğimizi, ne perspektifte davranmamız gerektiğini, Türkiye'nin
bu kapsamda sağlayabileceği katkıları ele aldık." dedi. Obama, iki ülke
arasındaki iletişim kanallarının giderek iyileşeceğini söyledi ve
"Çünkü bunun hem Türkiye hem ABD için iyi olacağını düşünüyorum."
ifadesini kullandı.
Top atışı Obama'nın yüreğini hoplattı
Gül, Obama'yı Çankaya Köşkü'nde resmî törenle karşıladı. Askerî
törende iki ülkenin milli marşları çalındı, ardından 21 pare top atışı
yapıldı. Top atışlarına hazırlıksız yakalanan Obama, ortaya çıkan
gürültü karşısında ürktü. Obama, tören kıtasını denetledi ve Türkçe
"Merhaba asker!" diye selamladı. İki lider, 80 dakika süren bir görüşme
yaptı. Ardından Obama onuruna verilen öğle yemeğine geçildi. Obama'nın
ziyaretini kalabalık bir yabancı basın ordusu takip etti. BBC, CNN ve
El Cezire gibi uluslararası yayın kuruluşları, Ankara'dan canlı
bağlantılar gerçekleştirdi.
'Yurtta sulh cihanda sulh' mesajı
ABD Başkanı Obama, Ankara'da ilk olarak Anıtkabir'i ziyaret etti.
Mozoleye çelenk koyan Obama, Anıtkabir özel defterine, "Vizyonu,
kararlılığı ve cesaretiyle Türkiye Cumhuriyeti'ni demokrasiye yönelten
ve mirası tüm dünyaya nesiller boyunca ilham vermeye devam eden
Atatürk'e saygılarımı sunmak benim için bir onurdur. ABD'nin 44.
başkanı olarak, Türk-Amerikan ilişkilerini güçlendirmeyi, Atatürk'ün,
halkına umut veren modern ve müreffeh bir demokrasi olarak Türkiye
vizyonunu desteklemeyi ve 'Yurtta barış, dünyada barış' ilkesini
gerçekleştirmeyi sabırsızlıkla bekliyorum." diye yazdı.
Irak ve asker talebi yok
ABD Başkanı Obama, Ankara ziyareti sırasında Türkiye'den,
Irak'tan ABD askerlerinin çekilmesi sürecine ilişkin ve Afganistan'a
muharip güç gönderilmesi konularında hiçbir somut talepte bulunmadı.
Zaman'ın edindiği bilgilere göre, hafta sonunda Strasbourg'da ilk
görüşmesini yapan ve NATO genel sekreterlik sorununu burada çözen Obama
ve Gül, Ankara'da birbirlerine ilk isimleri ile hitap etti. Çankaya
Köşkü'ndeki görüşmenin başında Obama, "Birbirimize nasıl hitap
edeceğiz?" diye sordu. Gül, "İlk isimlerimizle..." karşılığını verdi.
İki ülkenin dış politika önceliklerinin birbiriyle örtüştüğünü detaylı
biçimde ortaya koyan Gül, bir önceki ABD yönetiminin 'tek yanlı,
istişare etmeden kararlar aldığını' ve bu durumun ABD karşıtlığını
artırdığını söyledi. Gül, Obama'dan yeni dönemde farklı bir yaklaşım
içinde olmasını istedi. Obama da, 'bu durumun farkında olduğunu ve
geçmişte bu nedenle Türkiye ile de sorunlar yaşandığını' kaydetti.
Mesaj için Türkiye'deyim
ABD Başkanı Obama, 1-2 Nisan'da Londra'da düzenlenen G-20
toplantısı, 3-4 Nisan'da Almanya-Fransa'da düzenlenen NATO zirvesi ve
Prag'da düzenlenen Avrupa Birliği zirvesine katıldıktan sonra önceki
akşam Türkiye'ye geldi. Obama, dünkü basın toplantısında, "Bir haftadır
Avrupa'da seyahat etmekteyim. Bana, bu seyahati Türkiye'de bitirmek
isteyerek söylemek istediğiniz bir şey mi var, diye soruluyor. Bu
soruya 'evet' cevabını veriyorum. Burada, Türkiye'nin önemini
vurgulamak istiyorum. Sadece ABD açısından değil, Türkiye'nin dünya
açısından olan önemini vurgulamak istiyorum." diye konuştu. İki ülkenin
büyük bir anlayış içerisinde çalıştığını söyleyen Gül de, "İlk
denizaşırı ziyaretini Türkiye'ye yapmasını büyük bir takdirle
karşılıyoruz. Teşekkür ederiz." dedi.
Paris ve Berlin'e rest: Türkiye Avrupa'nın parçası
ABD Başkanı Obama, önceki gün yaptığı 'Türkiye'yi AB'ye alın."
çağrısına Fransa ve Almanya liderlerinden gelen tepkiye aldırmadı.
Obama dün TBMM'de, "Türkiye Avrupa'nın parçasıdır. Türkiye'nin AB'ye
üyeliğini şiddetle destekliyoruz." diye konuştu.
ABD Başkanı Barack Obama, zaman zaman milletvekillerinin
alkışlarıyla kesilen 26 dakikalık konuşmasında çarpıcı açıklamalarda
bulundu. Türkiye'nin, ABD başkanı sıfatıyla ilk ziyaret ettiği ülke
olduğunu vurgulayan Obama, "Bana, ziyaretimi Ankara ve İstanbul'da
devam ettirmemi, bir mesaj vermek için yapıp yapmadığını soranlar oldu.
Buna cevabım çok kolay; evet..." dedi. Türkiye'nin ABD'nin önemli bir
müttefiki Avrupa'nın da önemli bir parçası olduğunu belirten Obama,
Almanya Başbakanı Angela Merkel ile Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas
Sarkozy'nin önceki gün kendisine tepki olarak dile getirdikleri, "Bizim
bileceğimiz iş." açıklamalarına aldırmadan Türkiye'nin AB üyeliğine
desteğini yineledi. Obama, "ABD, Türkiye'nin AB üyeliğini şiddetle
desteklemektedir. Biz hem Türkiye'nin hem AB'nin ortağı olarak bunu
konuşuyoruz. Türkiye Avrupa'ya sadece boğaz üzerindeki köprülerle bağlı
değil. Ortak pek çok yanı var ve birlikte hareket etmelidir.
Demokrasiler durağan olamaz." diye konuştu.
ABD Başkanı Obama, övgüyle bahsettiği Atatürk için şunları
söyledi: "Kendisinin bıraktığı en büyük miras, Türkiye'nin canlı, laik
demokrasisidir. Ve bu Meclis de bunun devamını sağlamaktadır...
Türkiye'nin demokrasisi, sizin kendi başarınızdır. Bu, size hiçbir
şekilde bir dış güç tarafından diretilmedi."
Obama, Ermeni soykırımı iddiaları konusunda ise şunları
söyledi: "Burada Ermeni olaylarının geçmişine de değinmek zorundayım.
Cesur adımlar atılmalı. İlişkiler sürdürülmelidir. Ermeniler ve Türkler
sorunu birlikte çözmelidir."
İki ülke arasındaki ilişkilere değinirken, ABD'nin kurucusu
George Washington için yapılan anıtta Osmanlı Sultanı Abdülmecid'in çok
anlamlı bir şiir içeren levhanın olduğunu belirten Obama, gelinen
süreçte ilişkilerin çok güçlendiğini halen NBA'de oynayan Mehmet Okur
ve Hidayet Türkoğlu'nu keyifle izlediğini anlattı.
Filistin sorunu konusuna değinirken, bölgede iki devletli
yapıdan yana olduklarını kaydeden Amerika Başkanı, iki toplumun yan
yana yaşamayı öğrenmesi gerektiğini vurguladı. Bölge barışının İran'ın
nükleer silahlardan vazgeçirilmesi ile sağlanabileceğini savunan Obama,
"Siz de bu bölgede yaşıyorsunuz. Dünya bu silahlardan yeterince
nasibini aldı. Artık dünyanın bundan daha fazlasına ihtiyacı yok. İran
seçimini yapacak. Gelecek için nasıl bir hedef seçecek; barışı mı
silahları mı seçecek?" ifadelerini kullandı. Irak konusuna değinirken,
birleşmiş bir Irak'tan yana olduklarını belirten Obama, Türkiye ile
ABD'nin yeni bir Irak için de birlikte mücadele etmesi gerektiğini
söyledi. Bu mücadelenin içinde terör örgütü PKK'nın da olduğuna işaret
eden Obama, "ABD olarak hiçbir terör örgütünü destekleyemeyiz. PKK ve
El Kaide ortak düşmandır." şeklinde konuştu.
Obama, TBMM'den İslam dünyasına yönelik mesajlar da verdi.
"Birbirimizi bir araya getiren güvenin zorlandığını görüyorum. ABD
hiçbir zaman İslam'la savaşta değildir, olmamıştır, olmayacaktır."
diyen Obama, ülkesinin Müslüman dünya ile olan ilişkisinin sadece
teröristlerle mücadeleyle sınırlandırılamayacağını vurguladı: "Dikkatli
bir şekilde dinlemeli, ortak zeminler oluşturmalıyız. Aynı fikirde
olmadığımız zamanlarda bile saygı duymalı ve bu konuda İslam inancına
olan saygımızı göstermeliyiz."
Amerika olarak dostluk elini herkese uzattıklarını dile
getiren Obama, "Tabii ki bazılarına güçle karşılık verilmesi lazım; ama
güç tek başına sorunları çözemez. Gelecek, güç kullananların değil,
tahrip edenlerin değil, inşa edenlerin elinde olmalıdır." ifadelerini
kullandı. Amerika'daki Müslümanlardan bahsederken, birçok Amerikalının
ailesinde Müslümanların bulunduğunu veya Müslümanların çoğunlukta
olduğu ülkelerde yaşadığını ifade eden Obama, "Biliyorum, çünkü ben
onlardan biriyim." diye ekledi. Türkiye'nin bu konudaki öneminin altını
çizen ABD başkanı, "Siz medeniyetlerin ortasında, tarihin dalgalarından
etkilenen bir ülkesiniz. Türkiye'nin büyüklüğü her şeyin ortasında
olmasından kaynaklanıyor. Burası Doğu ile Batı'nın birleştiği bir yer.
Ülkenizin, kültürünüz güzelliği de buradan geliyor zaten. Kültürünüzün
güzelliği, tarihinizin zenginliği ve demokrasinizin gücü, beraberinde
geleceğe yönelik ümitleriniz, Türkiye'yi Türkiye yapıyor. " ifadelerini
kullandı. Barack Obama'nın İslam dünyasına mesajları Ortadoğu'nun en
çok izlenen TV kanalları El Cezire ve El Arabiya tarafından canlı
yayınlandı. İngiliz yayın kuruluşu BBC de bu mesajları öne çıkardı. ABD
Başkanı Obama'nın konuşması milletvekilleri tarafından ayakta
alkışlandı.
haberin tamamı
|